Boek Nederlands

De ommegang

Jan Van Aken (auteur)
In de vijftiende eeuw reist een geheugenkunstenaar, tevens geneesheer en bouwmeester, naar een concilie in Konstanz over het schisma in de kerk als hij ontdekt dat bepaalde kennis die hij meedraagt ook een keerzijde heeft.
Titel
De ommegang
Auteur
Jan Van Aken
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij, 2019
627 p.
ISBN
9789021416915 (paperback)

Beschikbaarheid en plaats in de bib

Besprekingen

Een kathedraal van kennis

ROMAN. De nieuwe roman van Jan van Aken, De ommegang, is gelukkig weer uit de hand gelopen. Zijn hoofdpersoon zoekt zeshonderd pagina's lang de kennis om een kathedraal te bouwen, en wij mogen mee.

Je stelt je Jan van Aken voor, aan zijn laptop (misschien schrijft hij nog met een vulpen of bezit hij een oude Oost-Duitse typemachine), reizend door zijn geest, door de dingen die hij heeft gelezen voor hij met schrijven begon en die hij ergens heeft genoteerd, gerubriceerd - of die hij mogelijk allemaal heeft opgeslagen in zijn geheugen, volgens de methode die Joshua Foer beschrijft in Het geheugenpaleis, het geheugen als een gebouw vol kamers, en die eerder werd beschreven in Rhetorica ad Herennium uit 80 voor Chr., door een vergeten auteur.

Ergens staat bijvoorbeeld 'Bellalanda' als de naam van het klooster waar de pasgeboren Isidorus rond 1373 te vondeling wordt gelegd.

Jan van Aken (1961) begint nooit aan een boek met het expliciete doel er een dikke pil van te maken. Hij kán ook best verhalen schrijven van mindere omvang (Het oog van de Basilisk, De dwaas van Palmyra). Maar net als in De valse dageraad (2001) en De afvallige (2013) is het ook in De omme…Lees verder

Heelmeester en bouwmeester

Historische roman. Jan van Aken heeft een voorkeur voor lijvige historische romans. In De ommegang volgen we de zwerftocht van een man door Europa en Azië tussen 1370 en 1415, toen de Zwarte Dood regeerde en drie pausen de troon van Petrus claimden.

Een weesjongen die wordt opgevoed in een klooster, klassieker kan een roman over de verre middeleeuwen niet beginnen. Na zijn vorige succesvolle historische roman De afvallige, over de Romeinse keizer Julianus en zijn strijd tegen de christenen, schuift de Nederlandse auteur Jan van Aken (56) in zijn zevende roman De ommegang bijna een millennium op om het verhaal te vertellen van een man die op het einde van de veertiende en in het begin van de vijftiende eeuw door Europa en Azië reist, op zoek naar kennis en succes.

Al uit de eerste regels blijkt dat de verteller, Isidorus van Rillington, in een donkere kerker zit en zijn leven vertelt aan een anonieme lotgenoot die lijdzaam aanhoort op welke wonderlijke plaatsen Isidoor geweest is, welke opvallende mensen hij ontmoet heeft en hoe hij uiteindelijk in de gevangenis is beland.

Vitruvius

Als wees werd Isidoor opgevangen door de conciërge van een abdij in Yorkshire. Die leerde hem de 'geheugenkunst' en …Lees verder

Kerk van de heilige ratio

De nieuwe roman van Jan van Aken, De Ommegang, is gelukkig weer uit de klauwen gelopen. Zijn hoofdpersoon zoekt zeshonderd pagina's lang de kennis om een kathedraal te bouwen, en wij mogen mee.

Je stelt je Jan van Aken voor, achter zijn laptop (misschien schrijft hij nog met een vulpen of bezit hij een oude Oost-Duitse typemachine), reizend door zijn geest, door de dingen die hij heeft gelezen voor hij met schrijven begon en die hij ergens heeft genoteerd, gerubriceerd - of die hij mogelijk allemaal heeft opgeslagen in zijn geheugen, volgens de methode die Joshua Foer beschrijft in Het geheugenpaleis, het geheugen als een gebouw vol kamers, en die eerder werd beschreven in Rhetorica ad Herennium uit 80 voor Chr., door een vergeten auteur.

Ergens staat bijvoorbeeld 'Bellalanda' als de naam van het klooster waar de pasgeboren Isidorus rond 1373 te vondeling wordt gelegd.

Jan van Aken (1961) begint nooit aan een boek met het expliciete doel er een dikke pil van te maken. Hij kán ook best verhalen schrijven van mindere omvang (Het oog van de Basilisk, De dwaas van Palmyra). Maar net als in De valse dageraad (2001) en De afvallige (2013) is het ook in De o…Lees verder

De ommegang

Eerste zin. Op de stoffige wegen van Italië, in de vroege lente van het jaar 1415, kwam ik een tweetal reizigers achterop.

Isidoor van Rillington, een vondeling, groeit eind veertiende eeuw op in het klooster Bellalanda in Yorkshire. Hij krijgt er les van Giles, de poortwachter, die hem onder meer inwijdt in de geheugenkunst uit Cicero’s Ad Herennium . Net zoals zijn leermeester blijkt de jongen een geheugenwonder. ‘Ommegang’ is de term die hij gebruikt voor de tocht in zijn immer groeiende geheugenpaleis.

Isidoor zal zich, na studies in onder meer Oxford en Parijs, ontwikkelen tot architect én geneesheer. En tot wereldreiziger, wiens omzwervingen hem in China en aan het hof van Timoer Lenk in Samarkand zullen brengen. Tot hij, samen met de twee reizigers uit de eerste zin (zijn oude Gentse vriend Maelgys en diens dochter Lorea) op weg gaat naar Konstanz aan het Bodenmeer, waar een concilie aan de gang is dat het Westers Schisma uit de wereld moet helpen...

Het is ondoenlijk dit uitstekend opgebouwde multiversum van verhalen hier zelfs maar kort samen te vatten. H…Lees verder

Isidorus van Rillington, kloostervondeling en later geneesheer, bouwmeester en bovenal geheugenkunstenaar, heeft een niet te stillen honger naar kennis. Om deze honger te voeden reist hij begin vijftiende eeuw door heel Europa en ver daarbuiten, terwijl hij de opgedane kennis opslaat in de gebouwen van zijn geheugen, waardoorheen hij dagelijks een ommegang maakt om de kennis bij te houden. Hij beheerst deze kunst als geen ander en het brengt hem avontuur, rijkdom, inzicht en invloedrijke vrienden. Op weg naar Konstanz, waar het concilie plaatsvindt om het schisma in de kerk te beëindigen, ontmoet Isidoor een oude bekende, die hem inwijdt in een groot geheim. Langzamerhand wordt echter duidelijk dat de kennis die hij met zich meedraagt ook een keerzijde heeft. Prachtige historische roman over de mogelijkheden en beperkingen van het geheugen, die een kleurrijk en gedetailleerd beeld schetst van het leven in de middeleeuwen, waarin kennis, macht en rijkdom hand in hand gaan met ketterij,…Lees verder

Geheugenkunstenaar

Van Aken blinkt uit met een middeleeuws avontuur over Isidoor: geleerde, arts en architect van het geheugen

De wereld rond 1400: de pestepidemie is net geweken, de bevolking gedecimeerd. In de steden krabbelt men op, de handel en het intellectuele leven komen weer tot bloei, op vele plaatsen in Europa worden universiteiten opgericht. In Konstanz, een stadje aan het Bodenmeer, proberen kerkleiders een einde te maken aan het Grote Schisma. Kettergerichten moeten de beschadigde reputatie van de kerk herstellen. Ondertussen rammelen de Turken aan de poort van Europa, het Byzantijnse keizerrijk wankelt, en nog verder van huis gaat Timoer Lenk tekeer, een van de wreedste krijgsheren die de wereld ooit gezien heeft.

Heel wat aan de hand dus, in de periode die Jan van Aken uitkoos voor zijn historische roman 'De Ommegang'. Benieuwd op welke plaats en welke gebeurtenis in deze turbulente tijd de schrijver zijn blik zal richten? Dan ken je Van Aken niet. Net zoals in zijn vorige veelgeprezen boek 'De Afvallige' - dat zich afspeelde in de nadagen van het Romeinse Rijk - bestrijkt hij in 'De …Lees verder